و نواخت خود برو نهاديم هم در دنيا و هم در آخرت ، و پيغامبران ما همه خود برگزيدگانند و نواختگان . قال اللَّه تعالى وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ - اينجا در عموم ابراهيم را بستود و در آيت ورد بر خصوص هم چنان چون بصفت صلاح ستود ، در اين آيت گفت وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ - جاى ديگر گفت بر عموم كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ . النوبة الثالثة - قوله تعالى : وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً - اين دعاء خليل هم از روى ظاهر بود هم از روى باطن : - از روى ظاهر آنست كه گفت - بار خدايا ! هر كه درين شهر باشد وى را ايمن گردان بر تن و بر مال خويش ، و دشمن را بر وى مسلط مكن ، و از روى باطن گفت - بار خدايا ! هر كه درين شهر شود او را از عذاب خود ايمن گردان ، و به آتش قطيعت مسوزان . رب العالمين دعاء وى از هر دو روى اجابت كرد ، و تحقيق آن را گفت - وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ و قال تعالى جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ - ميگويد سكّان حرم خود را ايمن كردم از آنچه ميترسند ، و دست ظالمان و دشمنان ازيشان كوتاه كردم ، و تسلط جباران و طمع ايشان چنانك بر ديگر شهرهاست ازين شهر بازداشتم ، و جانوران را از يكديگر ايمن گردانيدم تا گرگ و ميش آب به يكديگر خورند ، و وحشى با انسى به يكديگر الف گيرند . اين خود امن ظاهرست ، و امن باطن را گفت - وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً - ابو نجم صوفى قرشى گفت - شبى از شبها در طواف بودم فرا دلم آمد كه - يا سيّدى قلت - وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً - من اىّ شىء ؟ - خداوندا تو گفتى هر كه در حرم آيد ايمن شد ، از چه چيز ايمن شد ؟ گفت - هاتف آواز داد كه - من النار - از آتش ايمن گشت - يعنى نسوزيم شخص او را به آتش دوزخ و نه دل او به آتش قطعيت ، اين از بهر آنست كه خانهء كعبه محل نظر خداوند جهان است هر سال يك بار . و ذلك فيما روى عن النبى صلى اللَّه عليه و آله و سلّم انه قال - « انّ اللَّه عز و جل يلحظ الى الكعبة فى كل عام لحظة » و ذلك فى ليلة النصف من شعبان فعند ذلك تحنّ القلوب اليه و يفد اليه الوافدون » - يك نظر كه رب العالمين بكعبة كرد چندان شرف يافت كه مطاف جهانيان گشت ، و مأمون خلقان ، پس بندهء مؤمن كه